Gnu/Linux Çalışma Seviyeleri

By | 12 November 2016

İşletim sisteminin boot edilirken çalışacak servislerin, programların hangi çalışma seviyesinde başlatacağını runlevels belirler. Gnu/Linux’ta 7 çalışma seviyesi bulunmaktadır.

Runlevel 0: Sistem halt modunda çalışır. Bu çalışma seviyesine geçildiğinde bütün programlar ve servisler sonlandırılır ve sistem kendini kapatır.

Runlevel 1: Sistem çok kullanıcı moddan, tek kullanıcı moda geçer. Yani sadece root kullanıcısıyla sisteme giriş yapılabilir. Network sistemler aktif değildir ve açılamaz. Bakım – onarım, yedekleme gibi işlemler için bu çalışma seviyesi tercih edilir.

Runlevel 2: Sistem çok kullanıcı mod ile çalıştırılabilir. Ağ servisleri bu modda da aktif değildir. Grafik arayüzü yerine komut satırı uç birimi kullanılabilir.

Runlevel 3: Sistem yine komut satırı uç birimi kullanır ve ağ servisleri aktif ve kullanılabilir durumdadır.

Runlevel 4: Özel bir işlem tanımlanmamıştır. Burası tercihlere göre dizayn edilebilir.

Runlevel 5: KDE ve GNOME gibi arayüz bulunan bu seviyede, genellikle bu çalışma seviyesi varsayılan olarak gelir. 3. seviyeden tek farkı grafik arayüzü bulunmasıdır.

Runlevel 6: Reboot ile eşdeğerdir. Açık olan işletim sisteminin tüm süreçleri kapatılır ve yeniden başlatılmak üzere işletim sistemi kendini kapatıp, yeniden açar.

Üzerinde koşulan işletim sisteminin hangi çalışma seviyesinden olduğun öğrenmek için runlevel komutu kullanılabilir. Eğer çalışmaya seviyeleri arasında değişiklik yapmak istiyorsak da init komutu kullanılabilir. Örneğin çalışma seviyesi 5 üzerinde çalışırken, 3’e geçmek istiyorsak şu şekilde geçebiliriz;

init 3

İşletim sistemini kapatmak için;

init 0

Yeniden başlatmak için;

init 6

Bu değişiklikler tabiki o anki oturum için geçerli olacaktır. Eğer çalışma seviyesini varsayılan olarak belirlemek istiyorsak /etc altındaki inittab dosyasını konfigüre etmemiz gerekiyor. Mesela ben işletim sistemimin varsayılan olarak 5. seviyede başlamasını istiyorsam, inittab dosyasında uygun satırı aşağıdaki gibi değiştiriyormu.

x:5:respawn:/etc/X11/prefdm -nodeamon

Bu zaman kadar işletim sistemi çalışma seviyelerinden bahsettik. Eğer servislerin çalışma seviyelerini belirlemek istiyorsak chkconfig komutu kullanılabilir. Komut satırından chkconfig –list ile servislerinde çalışma seviyelerini görebilirsiniz. Örneğin nginx servisinin işletim sistemi kapatılıp, tekrar açıldığında da çalışmasını istiyorsak aşağıdaki komut girilebilir.

chkconfig nginx on

Varsayılan olarak 2,3,4,5 seviyelerinde nginx servisini başlatacak. Eğer özel bir seviye vermek istiyorsak, aşağıdaki komut girilebilir.

chkcfonig --level 35 nginx on

Bu komutla da 3 ve 5 seviyelerinde varsayılan olarak nginx servisini başlatmış oluyoruz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*